«ЕАЭО елдерінде бизнес пен экономиканың өсу құралы ретіндегі зияткерлік меншік» Халықаралық конференциясы, Бішкек қ. (Қырғызстан)

Е.Б. Александров, з.ғ.к., «Лицензиялық қоғам» ХҚҰ (LES Russia) Президенті, Аға серіктес, Заң іс-тәжірибесінің, тауар белгілері мен өнеркәсіптік үлгілер іс-тәжірибесінің басшысы («Городисский және Серіктестер», Мәскеу), А.Э. Ибрагимов, Серіктес, Ресейлік және Еуразиялық патенттік сенім білдірілген өкілі, Өңірлік директор («Городисский және Серіктестер», Қазан), И.В. Жигалова, Серіктес, РФ патенттік сенім білдірілген өкілі, Өңірлік директор («Городисский және Серіктестер», Нижний Новгород), Ч.Т. Дооталиева, Қырғызстанның Патенттік сенім білдірілген өкілі, Өңірлік директор («Городисский және Серіктестер», Бішкек), Я.А. Горбунова, Серіктес, Аға заңгер және Д.М. Яковлев, Ресейлік және Еуразиялық патенттік сенім білдірілген өкілі (екеуі де — «Городисский және Серіктестер», Санкт-Петербург) «Лицензиялық қоғам» ХҚҰ (LES Russia) ұйымдастырған «ЕАЭО елдерінде бизнес пен экономиканың өсу құралы ретіндегі зияткерлік меншік» Халықаралық конференциясының жұмысына қатысты.

Халықаралық конференция жұмысына Еуразиялық патенттік ведомствоның, Роспатенттің, Қырғыз Республикасының Ғылым, жоғары білім және инновациялар министрлігінің, Ресей Федерациясының Федералдық кеден қызметінің, Еуразиялық экономикалық комиссияның, Еуразиялық Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымының, «Ғылым қоры» АҚ, Ресей, Қазақстан және Қырғызстанның ғылыми-білім беру мекемелерінің, сондай-ақ Ресей, Беларусь, Өзбекстан және Қырғызстанның жетекші заң фирмаларының өкілдері қатысты.

Қаныққан іскерлік бағдарлама шеңберінде қатысушылар құқықтық қорғаудың, ЗМ-ді коммерцияландырудың өзекті мәселелерін және Еуразиялық экономикалық одақ елдерінде құқықтарды қамтамасыз ету тетіктерін қарастырды.

ЕАЭО экономикасының драйвері ретінде ЗМ-нің рөліне ерекше назар аударылды. Заңнаманы үйлестіру және құқық қолдану тиімділігі, инновациялық экожүйелерді дамыту және салықтық әрі қаржылық ынталандырулар арқылы шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау мәселелері талқыланды.

Талқылаулардың едәуір бөлігі зияткерлік меншікке бизнестің активі ретінде — тіркеуден ақшалы етуге дейінгі мәселелерге арналды. Қатысушылар компанияның материалдық емес активтерін басқару және оларды коммерцияландырудағы кәсіби делдалдардың рөлі туралы айтты. ЗМ-ді бағалау құралы ретінде роялти мөлшерлемесін пайдалану мәселелері, сондай-ақ инвестициялар тарту және қосылу мен жұтылу (M&A) мәмілелеріндегі зияткерлік меншіктің маңызы қарастырылды. Сарапшылар технологияларды лицензиялау практикасына, компаниялардың типтік қателеріне және технологиялық бизнесті қорғау құралы ретінде патенттерді пайдалануға егжей-тегжейлі тоқталды.

Өңірлік нарықта брендті қорғау мәнмәтінінде тауарларды параллель импорттау жағдайындағы кеден органдарының жұмысы, сондай-ақ Ресейде, Беларусьте, Өзбекстанда, Қазақстанда және Қырғызстанда контрафактілік өнімдердің айналымына қарсы іс-қимыл шаралары талқыланды. 2026 жылғы үрдістерді талдай отырып, зияткерлік меншік саласындағы Өзбекстан мен Қазақстанның сот іс-тәжірибесіне шолу жасалып, салыстырылды.

Жеке сессия жасанды интеллект пен зияткерлік меншіктің өзара іс-қимылына арналды. Конференцияға қатысушылар алгоритмдерді, бағдарламалық жасақтаманы, деректер мен ноу-хауды қорғау мәселелерін талқылады. ЖИ негізіндегі шешімдердің патентке қабілеттілігі, сондай-ақ нейрондық желілер генерациялаған нәтижелерге авторлық құқықтар қарастырылды. Талқылау құқықтық қорғаудың оңтайлы режимін таңдауды, ашық бастапқы коды бар компоненттерді (open-source) және оқытуға арналған дата-сеттерді пайдаланудың тәуекелдерін, сондай-ақ құқықтарды одан әрі қорғау және коммерцияландыру үшін оларды дұрыс рәсімдеуді қамтыды.

Сонымен қатар, патенттер, инновациялар және технологиялық даму жөніндегі сессия шеңберінде бизнесті қорғау және сыртқы нарықтарға шығу үшін патенттерді пайдалану мәселесі талқыланды. Сарапшылар университеттік және өнеркәсіптік әзірлемелерді коммерцияландыру, университеттердің зияткерлік қызмет нәтижелеріне (ЗҚН) құқықтарды басқару, сондай-ақ инновациялық компаниялар үшін тосқауылдар және технологияларды лицензиялау іс-тәжірибесі туралы айтты.

Бішкектегі конференция мемлекет, ғылым және бизнес арасындағы диалог үшін маңызды алаңға айналып, зияткерлік меншіктің ЕАЭО елдерінің экономикалық өсуі үшін стратегиялық актив ретіндегі мәртебесін растады.